Ngành công nghiệp thực phẩm Nhật Bản – Một vài tư vấn khi xin việc

  1. Công nghiệp thực phẩm tại Nhật Bản – Đặc điểm và khuynh hướng

Văn hóa ẩm thực của người Nhật rất đa dạng và phong phú, không chỉ là các món ăn truyền thống mà còn có cả sự du nhập của các món ăn nước ngoài một cách tinh tế và rộng rãi. Có lẽ ít nơi đâu trên thế giới mà bạn có thể thưởng thức rất nhiều món ăn ngon của thế giới với chất lượng cao về hương vị, phong cách cũng như độ an toàn thực phẩm gần như tuyệt đối như ở Nhật. Người Nhật ăn thường xuyên cơm và  miso soup, nhưng cũng tiêu thụ nhiều mì spaghetti và pizza của Ý, hamburger và xúc xích của Châu Âu, các món mì Trung Quốc, cà ri Ấn Độ… Và tất nhiên, bạn cũng có thể mua được món gỏi cuốn Việt Nam làm sẵn có bán ở hầu như khắp các siêu thị Nhật Bản. Mặt khác, người Nhật cũng rất cầu kỳ và kỹ tính trong việc ăn uống.

Một nhà hàng không đủ tiêu chuẩn vệ sinh hay một nhãn hiệu thực phẩm sử dụng nguyên liệu quá hạn có thể dẫn đến sự tẩy chay mạnh mẽ và doanh nghiệp có thể phá sản gần như tức thì. Để đáp ứng cho nhu cầu ẩm thực đa dạng và yêu cầu cao về chất lượng đó, nền công nghiệp thực phẩm của Nhật đã phát triển từ rất sớm và đang có những thành công mạnh mẽ, tạo nên uy tín cao trên thị trường thế giới. Năm 2009, trong bảng xếp hạng 10 tập đoàn thực phẩm lớn nhất trên thế giới, người ta đếm được 4 cái tên đến từ Nhật Bản: Kirin Holdings, Suntory Holdings, Asahi Breweries và Ajinomoto Co.,Inc.

Hiện nay, khi dân số Nhật tăng chậm và dần già đi, tiêu thụ trong nước bão hòa, mở rộng sản xuất kinh doanh sang thị trường nước ngoài đang là khuynh hướng có tình chất sống còn đối với ngành thực phẩm ở Nhật. Ở Việt Nam, có thể bạn đã rất quen với những cái tên như Ajinomoto, Acecook… và trong những năm gần đây là sự tham gia vào thị trường Việt Nam của các công ty khác như Yakult, Calpis, Asahi v.v Vì vậy, nhu cầu tuyển dụng người Việt Nam ở Nhật là không nhỏ, chỉ cần bạn có khả năng, nhiệt huyết và phù hợp với công việc. Có thể nói trong bối cảnh quan hệ Nhật – Việt đang ngày càng khăng khít hơn như hiện nay, lưu học sinh Việt Nam chúng ta có rất nhiều cơ hội khi đi tìm việc, mà trong đó ngành công nghiệp thực phẩm ở bài này là một ví dụ.

  1. Xin việc ở các công ty, tập đoàn sản xuất thực phẩm tại Nhật
  2. Phân loại ngành nghề và công việc

Ngành thực phẩm ở Nhật rất đa dạng, nhưng nhìn chung có thể chia làm 8 nhóm :

  • Nguyên liệu thô (dầu, đường, bột,…) : 日清製粉…
  • Sản xuất bánh kẹo : 明治製菓、ロッテ…
  • Thực phẩm đông lạnh : 味の素冷凍食品…
  • Các loại mì ăn liền, thực phẩm khô : 日清食品、東洋水産…
  • Thịt gia công : 伊藤ハム…
  • Gia vị : ミツカン、キューピー、味の素…
  • Nước giải khát : 伊藤園、カルピス、カゴメ…
  • Bia & rượu : アサヒ、サッポロ、キリン、サントリ…

Về loại hình công việc thường được tuyển dụng, giống như bất kỳ ngành sản xuất nào khác, ngành sản xuất thực phẩm cũng gồm có 3 loại hình công việc cơ bản :

  • Điều tra, phân tích và nghiên cứu thị trường : マーケティング, 商品企画
  • Sản xuất: R&D, 商品開発, 生産部門
  • Phân phối kinh doanh : 営業・販売部門
  1. Thời gian

Các công ty ở Nhật thường chia làm 2 loại tuyển dụng : người mới tốt nghiệp (新卒採用) và người đã đi làm ở các công ty khác muốn chuyển việc (転職採用). Thời gian tuyển dụng cho người xin chuyển việc 転職採用 thì thường không cố định và thay đổi tùy theo nhu cầu nhân sự của từng công ty, còn đợt tuyển dụng cho người mới tốt nghiệp thì khá cố định là vào mùa xuân mỗi năm.

Đa số các công ty thực phẩm ở Nhật bắt đầu mở thông báo tuyển dụng vào khoảng tháng 12, hạn cuối để nộp entry sheet và lý lịch thường tập trung vào khoảng tháng 1, tháng 2, sau đó các vòng phỏng vấn sẽ diễn ra trong tháng 3, tháng 4. Cá biệt các công ty có vốn nước ngoài như Netsle Japan, Coca-Cola Japan v.v thì có thể bắt đầu tuyển dụng sớm hơn vào khoảng cuối tháng 11, đầu tháng 12. Sau đó, một số công ty sẽ có thêm đợt tuyển dụng lần 2, bắt đầu nộp entry sheet vào khoảng cuối tháng 2 giữa tháng 3; và thêm một đợt tuyển dụng cuối cùng vào mùa hè/thu. Thông thường thì đợt tuyển dụng đầu tiên vào mùa xuân sẽ có khuynh hướng lấy nhiều người hơn các đợt sau. Tuy nhiên thời gian biểu này chỉ có tính tham khảo tương đối và thay đổi theo từng năm, từng công ty, vì vậy lời khuyên là bạn nên kiểm tra kỹ các deadline của entry sheet càng sớm càng tốt.

  1. Entry sheet, CV và phỏng vấn

Để viết được một entry sheet như thế nào cho hay luôn là vấn đề đau đầu của người đi xin việc, không chỉ với lưu học sinh nước ngoài mà còn với cả người Nhật. Không có cách nào khác là bạn phải rèn luyện và rèn luyện mà thôi. Trên thị trường hiện nay có bán rất nhiều sách hướng dẫn viết entry sheet và CV (履歴書), bạn có thể mua về nhà tham khảo và viết thử. Thực ra chỉ một vài lần đầu là khó viết, một khi đã viết quen và biết các công ty thường hỏi gì rồi thì sẽ dễ viết hơn rất nhiểu. Trước khi viết bạn nên tham khảo kỹ các thông tin của công ty mà mình sẽ nộp để bài viết phù hợp và có tính thu hút hơn. Ngoài ra để tránh tình trạng nộp quá nhiều công ty mà quên mất nội dung, bạn nên lưu lại các bài viết của mình cẩn thận để nếu qua được vòng hồ sơ thì bạn sẽ dựa vào đó mà trả lời phỏng vấn.

Về phỏng vấn, có lẽ bạn đã đọc những bài viết khác cụ thể và chi tiết hơn, ở đây chỉ xin lưu ý một vài điểm nhỏ mà bạn cần chú ý khi đi phỏng vấn tại Nhật.

Thứ nhất, bạn là lưu học sinh, tất nhiên sẽ có những điểm mạnh mà sinh viên Nhật không có, nhưng cũng sẽ có những điểm yếu so với người Nhật, nên khi đi phỏng vấn quan trọng nhất đó là bạn phải làm cho nhà tuyển dụng thấy rằng họ cần có bạn – chính bạn – chứ không phải là bất kỳ lưu học sinh hay sinh viên Nhật nào khác. Để chứng minh được điều này bạn cần phải hiểu rõ những ưu nhược điểm của mình, cũng như biết rõ nhà tuyển dụng cần gì, và tạo ra được cầu nối giữa cái bạn có và cái nhà tuyển dụng cần.

Thứ hai, hãy là chính mình. Thông thường sai lầm của người đi xin việc là quá cố gắng để làm cho nhà tuyển dụng thấy rằng mình là người mà họ cần, nên đôi khi trong vòng phỏng vấn thường chỉ nói những điều làm đẹp lòng nhà tuyển dụng chứ không phải là điều mình suy nghĩ và quan niệm. Hãy thể hiện chính mình, nói lên những điều bạn nghĩ, kể lại những điều bạn đã thực sự trải qua, nói lên mong muốn và hy vọng của chính bạn nếu được vào làm công việc này…Lời nói đẹp lòng và khuôn mẫu thì ai cũng có thể nói được (mà chắc chắn là sinh viên người Nhật sẽ nói hay hơn chúng ta !), nhưng cái tôi của bạn thì chỉ có mình bạn có. Và chính cái tôi đó sẽ làm nhà tuyển dụng phải nhớ tới bạn.

Thứ ba, kết quả khi đi xin việc không phải là “đậu hay rớt”. Hiếm có ai chỉ xin vào một nơi mà được tuyển dụng ngay, hầu như người đi xin việc nào cũng phải gõ cửa rất nhiều nơi mới tìm được công việc phù hợp. Khi tìm mãi mà vẫn chưa được nơi nào chấp nhận, có thể có lúc bạn sẽ cảm thấy mình thất bại và nản chí. Nhưng đừng bỏ cuộc. Có rất nhiều nguyên nhân khách quan mà nhà tuyển dụng không chấp nhận bạn, có thể vì quan điểm và giá trị quan của bạn khác với họ, mục tiêu của bạn khác với mục tiêu của công ty v.v Nên bạn đừng nản lòng mà hãy tiếp tục kiên trì. Hãy nỗ lực hết mình và rồi bạn sẽ tìm được một công việc phù hợp với nguyện vọng, sở thích, mục tiêu và kế hoạch của mình.

III. Đôi lời khuyên nhỏ cho các bạn nữ khi đi xin việc tại Nhật

Đối với các bạn nữ khi đi xin việc, ngoài lương bổng, thường có nhu cầu tìm hiểu thêm các chế độ phúc lợi khác như nghỉ khi sinh con và hỗ trợ đối với gia đình có trẻ nhỏ, tỷ lệ tuyển dụng nữ giới và tỷ lệ nữ giới trong công ty, tỷ lệ nữ nhân viên bỏ việc v.v Các bạn có thể tìm thấy các thông tin này trong quyển 女子版四季報 được xuất bản hằng năm, cập nhật thông tin rất đầy đủ và chi tiết của khoảng 6000 công ty Nhật.

Ngoài ra, nữ giới khi đi xin việc thường hay thắc mắc về chuyện ăn mặc như thế nào, đầu tóc và make up ra sao. Các thông tin này có rất nhiều trên mạng bạn có thể tham khảo, nhưng nhìn chung các bạn gái Nhật thường mặc suit đen, giày da mềm dễ di chuyển, tất mỏng màu da, không sơn móng tay và trang điểm nhẹ nhàng, tránh nhuộm tóc hoặc nhuộm tông màu trầm, không đeo trang sức quá nổi bật v.v Tóm lại là gọn gàng và lịch thiệp. Tuy nhiên, quan trọng nhất vẫn là sự tự tin và nụ cười của chính bạn.

Trương Thị Thùy Linh

Bài viết được viết ứng với thời gian cho mùa xin việc trước 2015.
Để biết thêm về mùa xin việc thay đổi từ năm 2015, mời bạn theo dõi tại link sau.
http://jobfair.vysajp.org/?p=319

____________

[VYSA JOBFAIR 11th]

Thời gian: 15/04/2017 (Thứ 7), 11:30~18:00

Địa điểm: 学校法人メイ・ウシヤマ学園 ハリウッド大学院大学 ハリウッドホール
〒106-8541 東京都港区六本木 6-4-1 六本木ヒルズ ハリウッドプラザ 5F

Link đăng kí: https://goo.gl/forms/Y92NRuKxwoT0QQOp2

Event Facebook: https://www.facebook.com/events/391891014507024/

Website chính thức: http://jobfair.vysajp.org/

**Mọi thắc mắc xin liên hệ: vysa.jobfair@gmail.com

1 Comment on Ngành công nghiệp thực phẩm Nhật Bản – Một vài tư vấn khi xin việc

  1. Em cam on chi ve bai Viet rat bo ích a^^
    Em cung muon apply manufacture Ve may moc nen co Anh chi nao co Kinh Nghiem cho em loi khuyen vs nha a
    Em cam on a^^

Leave a comment

Your email address will not be published.

*